Adet dönemimdeki sancılar kısırlık işareti olabilir.Adet sancısı ve cinsel ilişki sırasında ağrı kısırlığa yol açan endometriozis adlı ciddi bir hastalıpın habercisi olabilir.Kısır kadınların yarısında bu hastalığı tespit ettiklerini söyleyen uzmanlar uyarıyor: Her adet döneminde şiddetli ağrınız oluyorsa mutlaka doktora başvurun.

Endometriozis nedir?

Rahimin içinde bir tabaka her adet döneminde dökülerek adet kanamasına neden olur.Bu tabaka bazı nedenlerle rahimin dışında örneğin yumurtalıklarda,mesanede,bağırsaklar üzerinde,böbrekte hatta beyin üzerinde gelişebiliyor.Bu tip anormal yerleşimlerin niçin olduğu tam açıklanamıyor malesef.Ancak anotomil bozukluklar ,bağışıklık sistemindeki aksaklıklar veya hormonal faktörler üzerinde duruyoruz.
Neden ne olursa olsun, genel olarak bu hastalığa endometriozis kadınlarda kısırlığa yol açan hastalıkların başında geliyor.

Kimlerde daha sık görülür?

Kısırlık şikayeti olan kadınların yarısında bu problem var.Çocuk sahibi olmuş kadınların da yüzde 20 sinde gözleniyor.Daha çok modern hayatın hastalığı olarak biliniyor.Sosyoekonomik seviyesi yüksek,şehir hayatı içinde,meslek sahibi kadınlarda daha fazla izliyoruz.

Aşağıdaki video tüp bebek aşamalarının nasıl olduğunu anlatmaktadır. Tüp bebek tedavisi aşamalarını izleyin seyredin.

Belirtileri nelerdir?

Bazen hiçbir şikayete yol açmaz,tesadüfen saptanır.Ama en fazla görülen yakınma sancılı adet kanamasıdır.Ağrı okadar şiddetlidir ki hasta adet döneminden çok korkar.Ağrıyı dindirebilmek için acil servislere bile başvurular olabilir.
İkince önemli belirti adet düzensizliğidir.Endometriozis en sık yumurtalıklara yerleşir ve yumurtalıklarad çikolata kisti dediğimiz kitlelere yol açar.Çikolata kisti söz konusu olduğunda kasık ağrısı,kabızlık veya cinsel ilişki sırasında ağrıya da neden olabilir.Bazen kısırlık şikayetiyle başvuran ve o zamana kadar hiçbir yakınmaya neden olmayan endometriozis olgularına da rastlıyoruz.

Endometriozis diğer adet ağrılarından nasıl ayırt edilir?

Endometriozisteki kasık ağrısı adet dönemleriyle ilgilidir.Sancılar kanamayla başlar,adet döneminde devam eder ve daha sonra kaybolur.Başka bir deyişle ağrılar her ay halinde mesai yapar.

Nasıl teşhis ediyorsunuz?

Endometriozisin kesin tanısı endometriozis odaklarını direk görmektir.Bu da ancak laparoskopi içerisine endoskopik bir aletle girip rahmin üst kısmı,yumurtalıklar,bağırsaklar ve bunları çevreleyen zarlar gözlemlenerek ,endometriozis bulgularını saptıyoruz.
Bazen mum alevi gibi sarı renkte olur.Bazen de mürekkep renginde olabilir.Bazı durumlarda yumurtalıklarda çikolata kisti saptıyoruz.Laporoskopi dışında ultrasonografi,jinekolojik muayene bulguları ve kanda bakılacak Ca 125 adlı hormon seviyesi tanıda yardımcı oluyor.Zor olgularda ,MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulabiliyor.

Hastalığın tedavisi nasıl yapılıyor?

Endometrioziste ana 2 şikayet var.
Birincisi sancılı adet görme,diğeri ise kısırlıktır.Şikayetin tipine göre tedavi yolu farklı olabiliyor.Örneğin sadece ağrı şikayeti olan kadınlara ağrı kesiciler,hormonal ilaçlar verebiliyoruz.Daha ağır hastalarda cerrahi yöntemler öneriyoruz.Kısırlık şikayeti olan anne adayları için farklı görüşler var.Bazen laparoskopi tercih edilebiliyor, bazen çikolata kistleri çıkarılıyor,bazen de direkt yumurtlamayı arttırıcı tedavi ya da tüp bebek tavsiye ediliyor.
Hastanın yaşı,evlilik süresi, eşlik eden erkek faktörünün olması hangi tedavi yönteminin seçileceğinde önemli rol oynuyor.Çocuk sahibi olan ve artık üreme potansiyellerini düşünmeyen, daha ileri yaştaki hastalarımıza ise rahim ile yumurtalıkların alınmasını kesin tedavi şekli olarak öneriyoruz.

Endometriozis ameliyatından sonra gebe kalma oranı nedir?

Endometrioziste operasyon sonrası gebe kalma olasılığı, cerrahi tekniğe ve uygulamayı yapan hekimin tecrübesine göre değişiyor.İlk yıl içeriside yüzde 50 ye varan gebe kalma şansı doğuyor.Ancak özellikle ilerlemiş olgularda sadece cerrahi müdahale yeterli olmuyor.Bu nedenle ameliyattan sonra yumurtlamayı arttırıcı tedavi veya direkt tüp bebek tedavisine geçmeyi öneriyoruz. Endometriozisin nedeni tam anlaşılamadığı için cerrahi sonrası nüksetme olasılığı da birinci yıldan sonra yüzde 50 ye varıyor.
Bu yüzden hastalığın ilerlememesi için ya baskılayıcı tedavi uygulamak veya en kısa sürede gebelik elde etmek için hastaya uygun üremeye yardımcı tedavi yöntemlerinden birine başlamak gerekiyor.

Tedavide ilaçlar da kullanılıyor mu?

Hastalığın ilerlemesini veya ağrı gibi şikayetlerin azalamasını sağlamak için kullanılıyor.İlaç tedavisini kestikten sonra endometriozise bağlı bulguların tekrarlayacağını göz önüne almak gerekir.
İlaç tedavisini daha çok, henüz evlenmemiş veya gençlik çağından olan hanımlar için öneriyoruz.Kullanılan ilaçların endometriozisi tedavi edici özelliği yanında maalesef yan etkileri de var.

Beslenme, endometriozis üzerinde nekadar etkili?

Modern hayatın neden olduğu bir hastalık olduğu için yaşam biçiminde yapılacak değişiklikler hastalığın ilerlemesini engelleyebilir.Hastalara önerilerim şunlar:
Hayvansal gıdalardan uzak durun
Yeşil yapraklı sebzeleri bol tüketin
Omega-3 içeren ceviz,semizotu,keten tohumu gibi gıdaları yiyin
İdrar renginizin berrak olduğundan emin olana kadar yeterince sıvı alın
Kalsiyumdan zengin probiyotik ürünleri bol tüketin
Hergün en az yarım saat yürüyüş yapın
Hormonal testlerinizi mutlaka periyodik olarak doktor kontrolünde yaptırın