Kimler ameliyat edilmeli?

Tedavide amaç yaşam kalitesini artırmaktır. Şikayetler hastanın yaşam kalitesini ciddi olarak etkiliyorsa tedavi düşünülmeli. Tedavi edilmeyen toplardamar yetersizliği olan hastalar çoğu zaman karşımıza iyileşmeyen yara, nadiren de kanamayla gelir. Bu hastalarda cerrahi tedavi kaçınılmazdır. Büyük ve küçük toplardamar sisteminin varisleri, cerrahi işlem (soyma=stripping) ile çıkarılarak tedavi edilebilir. En iyi cerrahi adayları aktif, kilolu olmayan sağlıklı kişilerdir. Hastalar kozmetik nedenlerle de varisli damarların çıkarılmasını isteyebilir.

Ameliyat öncesinde ne tür hazırlıklar yapılır?

Ameliyat planlanan bacağın cilt hazırlığı yapılır. Hasta erkekse bacak tıraş edilir ve pürüzsüz hale getirilir. Varislerin belirginleşmesi için hastanm bir süre ayakta durması istenir. Hasta ayakta dururken uygun bir kalemle varisli damarlar işaretlenir. Genellikle işaretleme işlemi ameliyattan hemen önce yapılır.

Varisler nasıl çıkartılıyor?

Ameliyat steril ortamda (ameliyathane) yapılmalı. Kısmen kozmetik bir işlem olduğu için cilt kesileri 0.5 santimden küçük olmalı. Cerrahi işlem sırasında varisli ana damar içine ince bir kılavuz tel gönderilir. Varisli damar kılavuz telle birlikte dışarı çıkarılır. Ardından diz altı ve diz üstünde bulunan varisli küçük damarlar küçük cilt kesileri
yardımıyla çıkarılır. Son olarak küçük cilt kesileri özel bir yapıştırıcı bant yardımıyla bazen de küçük dikişlerle kapatılır. İşlem sonrası ameliyat edilen bacağa ayak parmaklarmdan, kasığa kadar sıkı bandaj uygulanır. Varislerin bacaktaki yaygınlığına göre işlem ortalama 1.5 -2.5 saat sürer.

Nelere dikkat edilmeli?
Ameliyat sonrası hasta ameliyat olan bacağı yüksekte olacak şekilde yatakta istirahat ettirilir. Ertesi sabah pansumanı değiştirilir ve elastik bandaj uygulaması tekrarlanır. Cerrahın görüşüne, hastaya uygulanan cerrahinin büyüklüğüne ve hastanm ağrı durumuna göre hasta ameliyat günü veya ertesi gün taburcu edilebilir. Hastalarda ameliyat sonrası ağrı şikayetine sık rastlanılmaz. Hasta 1 hafta sonra kontrole çağrılır. Eğer varsa dikişleri alınır ve bacağa varis çorabı giydirilir. Bu yöntemle tedavi edilen hastalar günlük yaşantılarına kısa sürede dönebilir.

Yeni tedavi yöntemleri var mı?
Radyofrekans ablasyon, varis tedavisinde yeni bir uygulamadır. Bu yöntem, özel bir kateter ile varisli damarların kurutulmasıdır. İşlem lokal anesteziyle uygulanır. Genellikle diz altı veya diz üstünden bir iğneyle girildikten sonra radyofrekans kateteri, doppler ultrasonografi eşliğinde damar içine yerleştirilir. Bu kateter yardımıyla hastalıklı toplardamara yüksek enerji verilir. Ortalama işlem süresi 30-35 dakikadır. İşlem sonrası hastanm bacağına elastik bandaj uygulanır ve 2-3 gün bacakta kain. Bu sürenin sonunda hastalara varis çorabı giydirilir. Bu yöntemle hastalar günlük yaşantılarına hemen dönebilir. Ayrıca bacakta yara izi olmaz.

Hamilelik döneminde ilaç kullanımı gebelik ve bebek üzerinde istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Fark edilmeden ilaç kullanıldığında ya da ilaç kullanımı gerektiğinde mutlaka bir uzmana başvurmak gerekiyor.Röntgen ışınları, alkol ve sigarada  gebelikte uzak durulması gerekenler listesinde

6′ncı haftada anne adayında ne tür değişiklikler olur?
Bu haftada anne adaylarının içinde hayal edemeyeceğiniz kadar hızlı çalışan bir fabrika var! Embriyonun tek tek her hücresi sürekli faaliyet halindedir. Buna bağlı olarak anne adayında bazı şikayetler yavaş yavaş ortaya çıkar. Özellikle sabah bulantıları hatta kusma yakınması olabilir. Eskiden cezbedici yemek, parfüm kokuları artık tiksinti verebilir. Aslında tüm bu kokular yine eskisi gibidir. Ama gebelik hormonları beyindeki bulantı merkezini uyararak bu değişikliğe yol açar.

Peki, bebeğin gelişimi nasıldır?
6′ncı haftanın sonunda embriyonun boyu 5 milimetre kadardır. Bu dönemde çok hızlı bir büyüme ve değişim söz konusudur. Göz ve kulak taslakları meydana gelmiştir. Embriyonun kalbi atmaya başlar. Ancak damarlar tam anlamıyla gelişmediğinden tam bir dolaşım olmaz. Kalp kapakçıkları gelişmeye başlar.

7′nci haftada bebek, anne karnında ne durumdadır?
Bu haftanın sonunda bebeğin boyu bir fasulye tanesi kadar olur. Eğer rahimin içine direkt bakma ya da bir kamera yerleştirme şansınız olsaydı göreceğiniz tıpkı bir fasulye tanesi gibi bir cisim olacaktı. Bu fasulyenin tepe kısmına
dikkat ettiğinizde iki   küçük siyah noktacığı fark edebilecektiniz, işte bu iki küçük nokta bebeğinizin gözleri olacaktır, hatta gözün ağ tabakası olan retina oluşmaya başlar. Biraz daha kenarda yer alan topluiğne başından küçük çukurluklar da kulaklar olarak gelişecektir. Bu organlar hem denge hem de işitmede görev alır. ilkel bir ağız ve dil fark edilebilir. Yine bu haftada kol ve bacak tomurcukları  oluşmaya başlar, ince bir tabaka halinde deri belirir. Beyin 3 ana kısma ayrüır. Tiroid bezi gelişimini sürdürür, lenfatik sistem ilk defa oluşmaya başlar. Kalp kan hücreleriyle dolar. Kan dolaşımı başlar. Şimdilik iki bölümden oluşan kalp dakikada 150 defa atar. Ultrasonla bebeğini kalp atımını doktor anneye dinletebilir. Akciğer gelişimi devam eder. Safra kesesi, mide, bağırsaklar ve pankreas gelişimini sürdürür. Plasentadan gelen kan karaciğere ulaşır. Dışarıdan anne adayınm hamile olduğunu fark ettirecek hiçbir değişim yoktur. Bu dönemde 1-2 kilo alınabilir ya da verilebilir. Her iki durum da normaldir. Gebeliğin erken belirtileri yavaş yavaş azalmaya başlar, buna karşın bulantı ve kusmalar artabilir. Bu şikayetler özellikle sabah erken saatlerde daha fazla olur.

8′inci haftada bebekteki değişiklikler nelerdir?
Bebek hâlâ embriyo olarak adlandırılır. Bunun nedeni alt kısmmda kuyruğa benzer bir çıkıntının olmasıdır. Gelişen bebekte küçülen tek bölüm bu çıkıntıdır. Diğer bölümler ise süratle büyümeye devam eder. Özellikle beyin ve kafa hızla büyür. Göz kapakları kıvrım şeklinde ayırt edilebilir. Alt çene belirginleşmeye başlar. Omurilik gelişimini sürdürür. Burnun ucu oluşur. Dişetlerinin altında dişler gelişimini başlatır. Yemek borusu farklılaşır ve nefes borusundan ayrüır. Kalp içinde kapakçıklar fark edilmeye başlar. Kalbin 4 odacığı ayırt edilebilir. Akciğerler yemek borusunun iki yanında yer alırlar. Böbrek oluşmaya başlar. Kollar silindirik şekilde uzamaya başlarken uçlarında el ayaları belirmeye başlar. Bu haftada anne adayında da bazı değişiklikler olur. Gebelik  öncesinde kapalı bir yumruk kadar olan rahim artık neredeyse portakal kadar olur. Rahimdeki bu büyümeler  zaman zaman kramplara sebep olabilir. Hormonal değişimlere bağlı olarak cilt yağlanır, sivilceler ortaya çıkabilir. Psikolojik  durum yavaş yavaş düzelir, gebelik kabullenilir. Anne adayı artık gebeliğe alışmaya başlar.

9′uncu haftada hamilelik gelişimi nasıldır?
Embriyonun kuyruğu iyice kaybolur. Kıkırdak ve kemik dokuları oluşmaya başlar. Beyin hâlâ daha en büyük organdır. Yutak belli olmaya başlar. Kulak kepçesi farklılaşır. Gözde retina iyice belli olabilir. Göz kapakları fark edilebilir. Burun delikleri belirir. Koku almaya yarayan sinir oluşur. Yemek borusu uzar ve kalpten çıkan kan iki ayrı yönde pompalanmaya başlar. Meme uçları belirgindir. İnce bağırsaklar uzar, böbrek oluşumu tamamlanır ve ilk kez idrar üretmeye başlar. îlkel cinsiyet hücreleri oluşmaya başlar. Dış genital organların farklılaşması
Anne adayının ise ikinci adet dönemi de gecikmiştir. Belirgin bir kilo artışı olmasa da memeler büyür, dolgunluk ve hassasiyet olur. Bu dönemde destekleyici sutyen giymeye başlamak gerekebilir. Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması sonucu yanma hissi olabilir. Bu dönemde günlük kalori gereksinim yaklaşık 300 kalori artar.

Bebek ne zaman hareket etmeye başlar?
10′uncu haftada bebek artık su kesesi içinde hareket etmeye başlar, ancak bu hareketleri anne adayı hissetmez. Bu haftada kafa dik durumdadır ve iç kulakta denge sağlayan kısımlar gelişir. Dudakların gelişimi tamamlanır. Gözler kapalıdır. Kalp gelişimini büyük ölçüde tamamlar. Ayak parmakları ve tırnakları belli olur. Kız bebeklerde klitoris erkek bebeklerde ise penis gelişir. Bu dönemlerde anne adayının duygu durumunda dalgalanmalar çok sık görülür. Kendilerini bazen melankolik bazen de çok mutlu hissedebilirler. Bu çok normal bir durumdur.

Gebelikte ilaç kullanımı tehlikeli mi?
ilk 3 ay bebeğin organ gelişiminin kritik olduğu dönemdir. Bu süreçte organ oluşumunu etkileyecek ilaç, enfeksiyonlar, kimyasal ve çevresel faktörler embriyoda kalıcı, geri dönüşümsüz etkiler yaratabilir. Bu dönemde özeUikle kanı sulandırmakta kullanılan bazı ilaçlar (warfarin), retinoidler, bazı hormonlar (DES), kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, bazı antibiyotikler, mantar tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar kullanılmamalı. Ayrıca alkol ve sigaradan da kesinlikle uzak durulmalı.